Maroko, historie nieopowiedziane

0
339
4/5 - (1 vote)

Maroko, królestwo leżące w północno-zachodniej Afryce, może pochwalić się bogatą i złożoną historią, którą można prześledzić aż do czasów prehistorycznych. Kraj ten był przez wieki miejscem spotkań różnych kultur, od starożytnych Berberów, przez Fenicjan, Rzymian, Wandalów, Bizantyjczyków, Arabów, aż po Europejczyków. Dzięki swej strategicznej pozycji na skrzyżowaniu Afryki, Europy i Bliskiego Wschodu, Maroko odegrało istotną rolę na arenie międzynarodowej. W niniejszym artykule przyjrzymy się najważniejszym wydarzeniom, które ukształtowały historię Maroko.

  1. Prehistoria i starożytność

Pierwsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszego Maroko sięgają paleolitu. Najstarsze malowidła naskalne, datowane na ok. 8000 lat p.n.e., zostały odkryte w jaskiniach w regionie Rif. W epoce brązu nastąpiło rozwinięcie kultury Berberów, rdzennych mieszkańców Maroko, którzy pozostawili po sobie niezliczone archeologiczne ślady swojej obecności.

W VIII wieku p.n.e. Fenicjanie zaczęli zakładać osady handlowe wzdłuż wybrzeża Maroka, m.in. w Lixus, Walili i Chellah. W V wieku p.n.e. na terenach Maroka pojawili się również Kartagińczycy, którzy wznieśli niektóre z najważniejszych miast na wybrzeżu, takich jak Tingis (obecnie Tanger) i Rusaddir (dziś Melilla). W II wieku p.n.e. Maroko znalazło się pod wpływami rzymskimi, a następnie zostało częścią prowincji rzymskiej Mauretania Tingitana. Rzymianie pozostawili po sobie liczne pozostałości, takie jak wspaniałe ruiny miasta Walili (Volubilis).

  1. Wandalowie, Bizantyjczycy i islamizacja

W V wieku n.e. Maroko zostało zdobyte przez Wandalów, którzy utworzyli krótkotrwałe królestwo. W VI wieku tereny te przypadły Bizancjum, które wprowadziło chrześcijaństwo jako dominującą religię. Jednakże najważniejszym momentem w historii Maroka była inwazja muzułmańska w VII wieku, która doprowadziła do islamizacji kraju.

W 682 roku Arabowie, pod wodzą generała Uqby ibn Nafiego, zdobyli Maroko, przyjmując pod swoje panowanie większość Berberów. Berberowie, choć początkowo opierali się islamizacji, z czasem zaczęli konwertować na islam, a ich przywódcy, tacy jak Kusajla czy Dihja, zostali mianowani przez kalifat Umajjadów na gubernatorów. Pod rządami Umajjadów Maroko stało się ważnym ośrodkiem nauki, handlu i kultury islamskiej.

  1. Dynastie Berberów: Idrisidzi, Almorawidzi, Almohadzi

W VIII i IX wieku Maroko przechodziło przez okres niestabilności, związanej z powstaniem wielu niezależnych królestw Berberów. W 788 roku założyciel dynastii Idrisidów, Idris I, utworzył pierwsze marokańskie państwo niepodległe od kalifatu, co przyczyniło się do umocnienia się islamu sunnickiego na terenie kraju.

W XI wieku Almorawidzi, zwolennicy surowego ruchu reformatorskiego w islamie, zjednoczyli Maroko i utworzyli imperium, które rozciągało się od Półwyspu Iberyjskiego po Afrykę Subsaharyjską. Założyli oni Marrakesz, który stał się ważnym centrum kulturalnym i naukowym.

W XII wieku Almohadzi obalili Almorawidów i przejęli władzę w Maroku, tworząc jeszcze potężniejsze imperium, sięgające od Andaluzji po Tunezję. Almohadzi zostawili po sobie imponujące budowle, takie jak meczet Kutubijja w Marrakeszu czy meczet Giralda w Sewilli.

  1. Dynastie Merinidów, Wattasydów i Sadytów

W XIV wieku dynastia Merinidów zastąpiła Almohadów na tronie Maroka. Za ich rządów kraj osiągnął szczyt swego rozkwitu kulturalnego, a Fez stał się centrum nauki i kultury. W XV wieku Merinidów zastąpili Wattasydzi, którzy utworzyli własne królestwo, ale ich władza była słaba, a kraj pogrążył się w chaosie.

W 1549 roku Sadytowie przejęli władzę w Maroku, tworząc silne i stabilne królestwo. Za ich rządów Maroko rozbudowało swoje posiadłości w Afryce Zachodniej, kontrolując handel złotem, solą i niewolnikami. W 1578 roku armia marokańska pod wodzą króla Ahmada al-Mansura odniosła wielkie zwycięstwo nad Portugalczykami w bitwie pod Alcazarquivir, co umocniło pozycję Maroka na arenie międzynarodowej.

  1. Kolonializm i protektorat

W XIX wieku Maroko zaczęło tracić na znaczeniu w miarę jak europejskie mocarstwa kolonialne, takie jak Francja, Hiszpania i Wielka Brytania, zaczęły rościć pretensje do terytoriów w Afryce Północnej. W 1906 roku na konferencji w Algeciras zwołanej przez Niemcy, mocarstwa europejskie zgodziły się na podział Maroka na strefy wpływów. W 1912 roku podpisano traktat z Fes, na mocy którego Maroko zostało podzielone na dwie strefy protektoratu: francuski na większości terytorium kraju i hiszpański na północy i południowym wybrzeżu. Władca Maroka, sułtan Mulaj Abd al-Hafid, zgodził się na utworzenie protektoratów w zamian za zachowanie swojej władzy i przywilejów.

  1. Walka o niepodległość i powstanie Maroka współczesnego

Pod protektoratem francuskim i hiszpańskim Maroko przeszło proces modernizacji i rozbudowy infrastruktury, ale narodził się również ruch narodowowyzwoleńczy. Istotną rolę w walce o niepodległość odegrała Partia Niepodległości (Istiqlal), która powstała w 1943 roku. W wyniku nacisków ze strony USA, ONZ oraz rosnącej opozycji w kraju, Francja i Hiszpania zgodziły się na przyznanie Maroku niepodległości. 2 marca 1956 roku Maroko zostało niepodległym królestwem pod rządami sułtana Muhammada V.

W 1957 roku Muhammad V przyjął tytuł króla (malika) i rozpoczął proces tworzenia nowoczesnego państwa marokańskiego. Jego następca, Hasan II, objął władzę w 1961 roku i wprowadził liczne reformy, w tym reformę rolną i edukacji, choć jego rządy były również znane z tłumienia opozycji i naruszania praw człowieka. W 1975 roku Maroko anektowało sąsiednią Saharę Zachodnią, co doprowadziło do konfliktu z organizacją Polisario, walczącą o niepodległość tego terytorium.

  1. Maroko współczesne

W 1999 roku tron objął obecny król Maroka, Muhammad VI, który zyskał opinię reformatora. Wprowadził reformy polityczne, takie jak nowa konstytucja w 2011 roku, która rozszerzała prawa obywatelskie i ograniczała władzę monarchy, oraz reformy społeczne, jak równouprawnienie kobiet czy walka z korupcją. Maroko stało się ważnym partnerem gospodarczym i politycznym dla Europy, USA i państw Bliskiego Wschodu, dążąc do zacieśnienia współpracy regionalnej i międzynarodowej. W ostatnich latach kraj ten stawia na rozwój odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza energii słonecznej i wiatrowej, oraz przyciąganie inwestycji zagranicznych.

Jednakże współczesne Maroko nadal boryka się z licznymi wyzwaniami, takimi jak wysokie bezrobocie, nierówności społeczne, ubóstwo, dyskryminacja kobiet oraz ograniczenia wolności słowa i zgromadzeń. Kwestia statusu Sahary Zachodniej również pozostaje nierozwiązana, choć ostatnio Maroko zdobyło poparcie niektórych państw na arenie międzynarodowej dla swojego planu autonomii dla tego terytorium.

Podsumowanie

Maroko posiada bogatą i złożoną historię, będąc przez wieki na skrzyżowaniu kultur i cywilizacji. Od prehistorycznych osadników, przez starożytnych Berberów, Fenicjan, Rzymian, Wandalów, Bizantyjczyków i Arabów, aż po kolonialnych mocarstw europejskich, Maroko przeszło przez wiele przemian, które odcisnęły piętno na jego obecnym obliczu. Dzisiaj Maroko odgrywa ważną rolę jako partner polityczny i gospodarczy na arenie międzynarodowej, dążąc do modernizacji i rozwoju, choć nadal stoi przed wyzwaniami związanymi z prawami człowieka, nierównościami społecznymi i kwestią Sahary Zachodniej.